نقش شیرازه در سلامت فرش
شیرازه علاوه بر مرتبکردن ظاهر کنارهها، نخهای طولی و گرههای حاشیه را در جای خود نگه میدارد. برخورد مداوم با دیوار، رفتوآمد، جابهجایی نادرست یا فرسودگی طبیعی میتواند باعث شلشدن و پارگی آن شود.
نشانههای نیاز به شیرازهدوزی
- بیرونزدن نخها از کنارههای فرش
- نازک یا بازشدن شیرازه قدیمی
- موجدارشدن و تغییر شکل لبه طولی
- ساییدگی حاشیه در نقاط پرتردد
- مشاهده چله یا گرههای بدون محافظ
انواع خدمات شیرازهدوزی
اگر بخش محدودی از شیرازه آسیب دیده باشد، ترمیم موضعی انجام میشود تا قسمتهای سالم حفظ شوند. در آسیبهای گسترده، شیرازه قدیمی برداشته شده و شیرازه جدید در طول کناره اجرا میشود. برای فرشهای دستباف، نوع دوخت و نخ باید با بافت اصلی هماهنگ باشد تا ترمیم، ظاهر طبیعی فرش را حفظ کند.
مراحل انجام کار
- آمادهسازی لبه: جداسازی نخهای فرسوده و مرتبکردن قسمت آسیبدیده.
- انتخاب نخ: تطبیق رنگ، جنس و ضخامت با حاشیه فرش.
- دوخت شیرازه: اجرای دوخت یکنواخت با رعایت کشش مناسب.
- کنترل نهایی: بررسی استحکام، تقارن و مرتبسازی پرزهای اطراف.
شیرازه نباید بیش از حد سفت یا شل دوخته شود؛ کشش نامناسب ممکن است باعث جمعشدگی یا موجدارشدن کناره فرش شود. به همین دلیل اجرای آن باید متناسب با تراکم و وضعیت بافت انجام گیرد.